A-lampe ti mercury so ayeke na kota -pression ayeke a-lampe ti décharge ti gaz-so ayeke sigigi na lumière so aluti na ndo ti décharge ti pupu ti mercury. Mbeni kpengba-ndia ti kusala ti ala ayeke so mbeni ngangu ti courant so ayeke na kota -voltage ayeke pusu pupu ti mercury ti sigigi na lumière ultraviolet, so na pekoni a yeke gbian ni ti ga lumière so zo alingbi ti bâ ni na lege ti aphosphore so ayeke na yâ ti tube ti lampe ni. Ngbele ye na ngoi so a leke ni na popo ti siècle 20, kode so ayeke na kota ndo na yâ ti lumière ti akota ndokua, ti dengo buze nga na ti ita ndali ti so lo yeke na akode ti bango ndo so ayeke nde nga lo yeke mû ngangu mingi pëpe.
Akota ye so ayeke na yâ ti a-lampe ti mercury so ayeke na kota -pression ayeke so ala yeke za ngangu mingi nga ala yeke ninga. Tongana a haka ni na a-lampe so ayeke za na wâ, ala lingbi ti wara 50-60 lumens na yâ ti watt oko, na a sara si a yeke mû ngangu mingi pëpe. Na ndo ni, teti so pupu ti mercury ni ayeke sigigi na gbe ti kota ngangu, mbeni plasma so ayeke ngbâ lakue ayeke sigigi na yâ ti tube ti lampe ni, na ye so asara si mingi ni fini ti lampe ni ahon angbonga 10 000. A-lampe so alingbi na akua so ahunda ti tene a ngbâ lakue ti sara kua na ni teti mbeni ngoi, na tapande ti zia lumière na ndo ti lege, a-atelier ti usine nga na a-stade.
Na ndo ti tënë ti spectre, lumière so ayeke sigigi na yâ ti alampe ti mercury so ayeke na kota -pression ayeke kozoni kue bleu-vert, na mbeni kete lumière ti ultraviolet ayeke dä. Index ti ala ti fango couleur (CRI) ayeke mingi ni kete (ndulu na 40-60), so ti tene ala yeke na ngangu mingi pëpe ti fa couleur ti aye. Ye oko, salango ye so amû na ala mbeni nzoni ye na yâ akusala so ahunda ti tene lumière ni aza mingi me so ahunda pëpe ti tene couleur ni aduti tâ na lege ni, na tapande a-ampoule ti lege wala a-ampoule ti ita. Na ndo ni, alampe ti mercury so ayeke na kota pression ayeke na mbeni ngoi ti tongo nda ni so aninga, mingi ni penze-ngbonga 4-8, ti wara lumière so ayeke sigigi nzoni, na ti kiri ti komanse ti sala kusala na ni ahunda ti ku ti tene lampe ni adë. Ye ti sioni so akanga lege na ala ti sara ambeni ye na yâ ti ambeni application.
Azo ti ngoi ti e asara si a-lampe ti mercury so ayeke na kota pression aga nzoni mingi na lege so a leke yâ ti a-électrode ti phosphore nga na a-électrode. Na tapande, ziango na yâ ni ambeni phosphore so ayeke ngangu pëpe ti wara ni ayeke sara si couleur ni ayeke sigigi nzoni, na ngoi so a yeke sara kua na a-électronique ti sara si a-électrode ni akomanse ti sara kua hio nga ti sara si ngangu ti ala achangé nzoni. Atâa so akode ti LED ague na li ni hio mingi na yâ ti angu so ahon, a-lampe ti mercury so ayeke na kota -pression angbâ lakue ti duti ye so zo alingbi ti mû place ni pëpe na yâ ti ambeni kusala ndali ti so akode ti ala ayeke maï nga ngere ni ayeke ngangu pëpe. Na yâ ti angoi so ayeke ga, tongana andia so abâ tënë ti batango ndo ayeke sara si a kanga lege na azo ti sara kua na mercury, yeke yeke a lingbi ti mû place ti alampe ti mercury so ayeke na kota pression na ambeni ye so ayeke sara sioni na ndo ti sese pëpe. Ye oko, anzoni ye ti ala ti senda-ye angbâ lakue ti mû akota ye ti bango na ni teti akusala ti lumière.
